Святочнае адкрыццё выставы “Сава Сіўко. Фатограф Любчанскага краю”.

28 ліпеня ў мястэчку Любча адбылося святочнае адкрыццё выставы “Сава Сіўко. Фатограф Любчанскага краю”,  арганізаванай Нацыянальным гістарычным музеем РБ, пры падтрымцы фонда “Любчанскі замак” і Навагрудскага аддзела культуры.  

Куратарка і ініцыятарка выставы — загадчыца аддзела пісьмовых і выяўленчых крыніц Нацыянальнага гістарычнага музея, кіраўніца вялікай даследчай працы па пошуку аўтара калекцыі шкляных негатываў — Надзея Саўчанка. Два гады таму яна разам з паплечнікамі – фатографамі Альбертам Цехановічам і Андрэем Васкрэсенскім упершыню прыехалі ў Любчу, каб зараз прывезці плён сваёй працы на радзіму фатографа. Падчас эскпедыцый даследчыкі сустракаліся з мясцовамі жыхарамі, якія актыўна дапамагалі ў пошуках і сталі суаўтарамі выставы. Гэтым абумоўлена такая цікавасць да імпрэзы, што сабрала каля 150 чалавек. Прыйшлі жыхары з Любчы і навакольных вёсак: Купіска, Сенна, Дзялятыч, Нянькава, Загор’я Сенненскага. Таксама прыехалі людзі, якія маюць тутэйшыя карані і якія пазналі сваіх родных на фатаздымках падчас экспазіцыі выставы ў Нацыянальным гістарычным музеі ўзімку 2019г. Уся вялізарная праца немагчымая была без падтрымцы і дапамогі гэтых людзей. Ім былі ўручаны падзякі ад гістарычнага музея, некаторыя ўзялі слова.

На адкрыцці выступіў кіраўнік фонда “Любчанскі замак” Іван Пячынскі. Ён зладзіў невялікую справаздачу перад любчанамі, распавёў, што зараз робіцца на замку і якія планы на будучыню. Акрамя валанцёраў цяперашняга летніка, у залі прысутнічалі і былыя любчанскія валанцёры.

Падзея сабрала таксама неабыякавых людзей Наваградчыны: Кастусь Качан – мастак, гаспадар карціннай галерэі ў Наваградку; Віктар Залацілін – мастак-самародак з Купіска; Ірына Ходар – галоўны рэдактар навін на Навагрудскім тэлебачанні.

На выставе прысутнічалі і выступалі пляменнік фатографа Павел Паўлавіч Сіўко, праўнучка Савы.

Напрыканцы выступіла капэла з Барысава “Zhydovachka”, якая зайграла музыку нашых мястэчак і запрасіла ўсіх прысутных на традыцыйныя танцы.

Выстава будзе працаваць у Любчанскім доме культуры (будынак былой сінагогі) да 13 кастрычніка. Уваход бесплатны.

Асвяцілі касцёл Любчы

Гісторыя каталіцства на Беларусі неразрыўна звязана з Любчай. Першым, вядомым дакументальна дамініканцам, які з’явіўся на беларускіх землях, быў манах Віт, вучань Яцака Адрованжа (св. Гіяцынта), тагачаснага кіраўніка ордэна дамініканцаў ў Польшчы. Менавіта Віт  стварыў  касцёл і літоўска-рускае біскупства ў Любчы. Дамініканскі манастыр ў Любчы заснаваны ў 1250 годзе. Менавіта з дамініканцамі звязваецца афіцыйнае прыняцце Літвой хрысціянства як і прыняцце каталіцтва Міндоўгам у 1251 годзе (па некаторых звестках гэта адбылося ў Любчы).

Выява дамініканца

Сення на месцы дамініканскага манастыра знаходзіцца калгасная піларама.

29 чэрвеня ў Любчы адбылося асвячэнне касцёла Найсвяцейшага Сэрца Езуса і св. Марыі ад Езуса Укрыжаванага. Урачыстыя мерапрыемствы распачаліся  каля ўваходнай брамы Любчанскага замка адкрыццём памятнага знаку на месцы, дзе быў пабудаваны першы касцёл на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага. Потым састаялася ўрачыстая святая Імша і асвячэнне касцёла. 

Падзея сабрала шмат мясцовых жыхароў і гасцей Любчы.

.

 

 

Асвячэнне касцёла ў Любчы

29 чэрвеня ў 14.30 адбудуцца мерапрыемствы прысвечаныя асвячэнню касцёла Найсвяцейшага Сэрца Езуса і св. Марыі ад Езуса Укрыжаванага (малая Арабка) ў г.п. Любча. Падрабязней

Справаздача фонду за 2018г

Справаздача аб дзейнасці Дабрачыннага фонду “Любчанскі замак” за 2018г, зацверджаная Апякунскай радай і Кіраўніцтвам фонду 15.05.2019г

1.Колькасць заснавальнікаў фонду   1 чал.
                              за 2018г. тыс.руб.         з 2003г.тыс.руб.
 
2.Кошт маёмасці (чыстыя актывы)
складаюць                          239,1        1749,2*           
У тым ліку:
-маёмасць, сродкі перададзеная
заснавальнікам,                    3,3**          17,9**                      
-грашовыя паступленні          107,9               529,3                     
-дабрачынная нефінансавая дапамога  16,2           86,2               
-выкананыя працы валанцерамі на суму    115,0        1129,5   
3.Расходы (фондам  засвоена)            237,4*               1747,5*
4.Астатак   грашовых сродкаў на рахунку                    1,75

Выдаткі на аплату працы бухгалтара склалі                549,82 рублі.
5.Унітарныя прадпрыемствы, гаспадарчыя таварыствы не ствараліся і ўдзелу ў дзейнасці такіх юрыдычных асобаў фонд не прымаў.                                                               Паступленні ад праведзеных мерапрыемстваў   адсутнічаюць;

Прыбыткі ад прадпрымальніцкай дзейнасці         адсутнічаюць;

*Сума з улікам астатка грашовых сродкаў на рахунку і сумы амартызацыйнага фонду.

**Сума ўваходзіць ў склад, сумы дабрачыннай нефінансавай дапамогі

Справаздача зацверджана на сумесным сходзе Апякунскай рады і Кіраўніцтва фонду 15.05.2018.

Справаздача дзейнасці фонда  за 2018 г. адбылася 15.05.2019 у памяшканні Мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
                Апякунская рада і праўленне ўхвалілі дзейнасць фонда за 2018 год, зацвердзілі справаздачу аб гаспадарчай дзейнасці, бухгалтарскі баланс і план працаў праўлення фонда на 2019 г., разгледзілі іншыя пытанні, што тычацца дзейнасці фонду.
                Адзначалася ,што фінансавую дапамогу ў памеры 92400 рублёў аказаў ААТ “Прыёрбанк”. Грашовыя ахвяраванні фонд атрымаў ад грамадзян – Мікалая Адамовіча Жагоры – 500 рублёў , Сяргея Аляксандравіча Касцючэнкі ў памеры 15 000 рублёў на распрацоўку будаўнічага праекта трэцяй Паўночнай (Дазорнай) вежы. Праектная арганізацыя за сродкі Сяргея Аляксандравіча пагадзілася выканаць праект не толькі вежы, але і ўсіх збудаванняў першай з чатырох чэргаў аднаўлення замка. Гэта паўночна-заходняя абарончая сцяна і ўстаўка лесвічнага блока паміж Заходней(Брамнай) вежай і флігелем. Праект прадстаўлены на разгляд Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
Нефінансавую дапамогу аказалі РУП “Галоўдзяржэкспертыза”, РУП “Інстытут жылля НІПТІС імя Атаева”, СПК “Пранёманскі”, заснавальнік фонду.
                У працах прынялі ўдзел 124 валанцёра, падчас чатырох зменаў імі адпрацавана 1288 челавека-дзён. Як і ў мінулыя гады, асноўнымі ўдзельнікамі былі студэнты Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага (тры змены  79 чал) і Беларускага нацыянальнага тэхнічнага (28 чал) ўніверсітэтаў. У кожным летніку прымалі удзел да 30 валанцёраў. Пяты год з намі супрацоўнічае  фірма Ай Аш Сі ,17 чал-дзен. Чацьверты год дапамагае аднаўленню замка ўнук дырэктара фонда Аляксей са сваім сябрам Ерахаўцом Вадзімам.
                Статыстыка фонду за 16 гадоў сведчыць, што агулам на замку папрацавалі 2707 валанцёраў, а колькасць іх праца-дзён склала 20695.
                У справаздачны год архітэктурны праект на ўвесь замак разгледжаны Міністэрствам культуры і атрымаў станоўчае заключэнне. Але па будаўнічых нормах, пазаведамственная дзяржаўная экспертыза разглядала праект цягам чатырох (замест максімальных двух) месяцаў, бо па праекту было выяўлена больш за 300 заўваг. Па хадатайніцтве кіраўніцтва фонда РУП “Галоўдзяржбудэкспертыза”, дапамагла давесці праект да такога стану, каб у выніку эксперты далі станоўчае заключэнне. Трэба адзначыць, што кошт экспертызы склаў 11700 рублёў,  якія РУП “Галоўдзяржбудэкспертыза” з фонду не патрабавала, а аказала ў гэтым памеры спонсарскую дапамогу. На справаздачы за 2017 год адзначалася, што архітэктурны праект распрацоўваецца ПВУП “Праектыў”, пры гэтым тэрмін выканання праекта на той момант быў перавышаны на 1.5 гады, а на час перадачы праекта ў экспертызу на 2.5 гады. Намі было прынята рашэнне разлік з гэтай арганізацыяй рабіць з улікам пені. ПВУП “Праектыў” даслаў скаргі ва ўсе магчымыя ўстановы, пагражае судом.
                Асноўныя працы выкананыя валанцёрамі:
       1. Планіроўка тэррыторыі замка: прывезена і спланавана 180 куб.м. грунта.
  2. Паўдневая (Валанцерская) вежа: прасушка скляпенняў, з разборкай и ўстаноўкай наноў падшыўкі столі. На першым узроўні — падрыхтоўка тынкоўкі, яе грунтоўка, фарбаванне.
3. Заходняя (Брамная) вежа, фарбаванне бэлек перакрыцця 4 паверха, завяршэнне выканання падлогі, тынкоўка сценаў 4 і 5 узроўняў. Падрыхтоўка да фарбавання скляпення 2 узроўня.
4. Паўночная (Дазорная) вежа. Адноўлены падмурак на вышыню 10.1 метра.
Абъём цагляна – бутавага мура склаў 421 куб.м., контрфорсаў  40 куб.м, чатырох падваконняў палаца 3.2 куб.м. Усяго разам 464,2 куб.м. Пры гэтым было нарыхтавана і прывезена 112 куб.м. бута і выкарыстана 45 куб.м. (25 000) цэглы. Нарыхтована з выкарыстаннем бетонамяшалкі 61 куб.м. рошчыны і бетона.  Набыта 246 куб.м бетона.
Праект падмурка быў распрацаваны дзякуючы шчырай дапамозе доктара тэхнічных навук, прафесара Пяцольда Цімафея Максімавіча.
     5. Дадатковыя працы.
-разабраны ўласны самастройны склеп пабудовы 1960-х гадоў які знаходзіўся ў 2 метрах ад паўночна-ўсходняга абарончага схілу і 10 метрах ад Паўночнай (Дазорнай) вежы (нарыхтавана 2.5 куб.м бута);
-двойчы рабілася ачыстка валоў ад кустоўя, абкашванне, тройчы пратручванне зелля;
-прывезена і спланавана 280 куб.м. грунта на дарогу ліпавай алеі ўезду на тэррыторыю замкавага комплекса.
Фонд выказвае падзяку ўсім валанцерам, рэктарам БДТУ и БНТУ Войтаву Ігару Вітальевічу і Харытончыку Сяргею Васільевічу, а таксама прафесарска-выкладчыцкаму складу гэтых навучальных устаноў за арганізацыю ўдзелу студэнтаў-валанцёраў.
                Асаблівая падзяка нашаму асноўнаму спонсару, кіраўніку ААТ «Прыёрбанк», Касцючэнку Сяргею Аляксандравічу, за фінансавую падрымку на працягу ўжо 10 гадоў; намесніку міністра архітэктуры і будаўніцтва Дзмітрыю Ігаравічу Сямянкевічу – за кансультацыйную дапамогу і аператыўны разгляд дакументаў фонду; старшыням ГА”Беларускі саюз мастакоў” Рыгору Сямёнавічу Сітніцу і ГА “Беларускі саюз архітэктараў” Аляксандру Іосіфавічу Корбуту – за экспертныя заключэнні па архітэктурным праекце “Аднаўленне (рэстаўрацыя) гісторыка-культурнай каштоўнасці XVI-XIX cтст.замка щ г.п. Любча Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці.
Пячынскі І.А.